BESTAR DERGİSİ

ETİK İLKELER VE YAYIN POLİTİKASI

BEST-JAR Dergisinde yer alan etik görev ve sorumluluklarda açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan ilkeler benimsenmektedir. Bu nedenle, çalışmaların yürütülmesi, raporlanması, düzenlenmesi ve yayınlanması için yazarlardan, hakemlerden ve editörlerden aşağıda yer alan etik davranışla ilgili uygulama yönergelerini takip etmeleri beklenmektedir.

EDİTÖRÜN GÖREV VE SORUMLULUKLARI

• Editöryal Bağımsızlık: Editör, gönderilen makaleleri, yazarların cinsiyeti, etnik kökeni, vatandaşlığı, dini inancı, siyasi felsefesi veya kurumsal bağına bakmaksızın, yalnızca akademik değerlerine (önemi, orijinalliği, çalışmanın geçerliliği, anlaşılırlığı) ve derginin kapsamıyla ilgisine göre değerlendirir. Editör, derginin tüm editöryal içeriği ve bu içeriğin yayınlanma zamanlaması üzerinde tam yetkiye sahiptir.
• Gizlilik: Editörler ve yayın kurulu, gönderilen bir makale hakkındaki bilgileri hiç kimseye açıklamaz.
• Yayın Kararları: Editör, yayınlanması düşünülen tüm makalelerin, alanında uzman en az iki hakem tarafından hakem incelemesine tabi tutulmasını sağlar. Editör, dergiye gönderilen makalelerden hangisinin yayınlanacağına, söz konusu çalışmanın geçerliliğine, araştırmacılar ve okuyucular için önemine, hakemlerin yorumlarına ve iftira, telif hakkı ihlali ve intihal gibi yürürlükte olan yasal gerekliliklere göre karar vermekten sorumludur. Editör, karar verirken yayın kuruluyla veya hakemlerle görüşebilir.
• Soruşturmalara Katılım ve İşbirliği: Editör, gönderilen bir makale veya yayınlanmış makale ile ilgili etik kaygılar ortaya çıktığında duyarlı önlemler alacaktır. Bildirilen her etik olmayan yayın davranışı, yayınlandıktan yıllar sonra keşfedilse bile incelenecektir. Soruşturma üzerine, etik kaygının sağlam bir temeli varsa; düzeltme, geri çekme veya ilgili olabilecek başka bir not dergide yayınlanacaktır.
• Çıkar Çatışmaları: Editör ve yayın kurulu üyeleri, gönderilen bir yazıda açıklanan yayınlanmamış bilgileri yazarların açık yazılı izni olmadan kendi araştırma amaçları için kullanmazlar. Yazıya ilişkin editörler tarafından elde edilen ayrıcalıklı bilgiler veya fikirler gizli tutulacak ve kişisel çıkarları için kullanılmayacaktır. Editör, kendisinin yazar, şirket veya kurumlardan herhangi biri ile rekabete veya işbirliğine dayalı çıkar çatışmalarının olduğu makaleleri değerlendirmeyerek, yayın kurulunun başka bir üyesinden makalenin değerlendirmesini isteyecektir.

HAKEMLERİN GÖREV VE SORUMLULUKLARI

• Editöryal Kararlara Katkı: Hakem değerlendirmesi, editörlere editöryal kararlar vermede yardımcı olur ve editöryal iletişim yoluyla, yazarlara makalelerini geliştirmelerinde yardımcı olabilir. Hakem değerlendirmesi, resmi bilimsel iletişimin önemli bir bileşenidir ve bilimsel çabanın merkezinde yer alır.
• Hızlılık: Bir makalede bildirilen araştırmayı gözden geçirme konusunda kendisini yetkin hissetmeyen veya hemen değerlendirme yapmanın imkansız olacağını bilen davetli hakemler, alternatif hakemlerle iletişime geçilebilmesi için editörleri hemen bilgilendirmeli ve inceleme davetini reddetmelidir.
• Gizlilik: İncelenmek üzere alınan makaleler gizli belgelerdir ve bu şekilde değerlendirilmelidir. Başkalarına gösterilmemeli veya başkalarıyla tartışılmamalıdır. Bu durum, hakemlik daveti gönderilen ancak değerlendirme davetini reddeden hakemler için de geçerlidir.
• Nesnellik Standartları: Yazarların makaleyi geliştirmek için kullanabilmeleri için eleştiriler objektif bir şekilde yürütülmeli ve değerlendirmeler, literatür bulguları ile açık bir şekilde destelenmelidir. Yayınların öznel olarak değerlendirilmesi uygunsuzdur.
• Kaynakların Onaylanması: Hakemler, yazarlar tarafından alıntı yapılmayan ilgili yayınlanmış çalışmaları tanımlamalıdır. Önceki yayınlarda bildirilmiş bir bulgu ya da ifadeye, ilgili atıf eşlik etmelidir. Ayrıca, bir hakem incelenen makale ile kişisel bilgisine sahip olduğu diğer herhangi bir makale (yayınlanmış veya yayımlanmamış) arasındaki herhangi bir önemli benzerlik veya örtüşmeyi editörlere bildirmelidir.
• Çıkar Çatışmaları: Makale ile bağlantılı yazar, şirket veya kurumlardan herhangi biri ile rekabete dayalı, işbirliğine dayalı veya diğer ilişkilerden veya bağlantılardan kaynaklanan çıkar çatışmaları olan herhangi bir hakem, çıkar çatışmalarını beyan ederek editörü bilgilendirmeli ve alternatif hakemlerle iletişime geçilebilmesi için değerlendirme davetini reddetmelidir. Gönderilen bir makalede belirtilen yayınlanmamış materyal, yazarların açık yazılı izni olmadan bir hakemin kendi araştırmasında kullanılmamalıdır. Hakem değerlendirmesi yoluyla elde edilen ayrıcalıklı bilgiler veya fikirler gizli tutulmalı, değerlendirenin kişisel avantajı için kullanılmamalıdır. Bu durum, değerlendirme davetini reddeden hakemler için de geçerlidir.

YAZARLARIN GÖREV VE SORUMLULUKLARI

• Raporlama Standartları: Araştırma makalelerinin yazarları, yapılan çalışmanın ve sonuçların doğru bir açıklamasını sunmalı ve ardından çalışmanın önemi hakkında objektif bir tartışma yapmalıdır. Makale, başkalarının çalışmayı kullanmasına izin vermek için yeterli ayrıntı ve referansı içermelidir. Derleme makaleleri doğru, nesnel ve kapsamlı olmalıdır. Hileli veya kasıtlı olarak yanlış beyanlar, etik olmayan davranışlar oluşturur ve kabul edilemez.
• Veri Erişimi ve Saklama: Yazarlardan, makalelerinin ham verilerini değerlendirme için göndermeleri istenebilir. Böyle bir durumda yazar(lar), beklenen veri ve bilgileri yayın kuruluna sunmaya hazır olmalıdır. Ayrıca, yazarlar, katılımcıların gizliliğinin korunabilmesi ve özel verilerle ilgili yasal hakların yayınlanmasını engellememesi koşuluyla, bu tür verilerin yayınlandıktan sonra en az 10 yıl boyunca erişilebilir olmasını sağlamalıdır.
• Özgünlük ve İntihal: Yazarların gönderdikleri çalışmaların özgün olması beklenmektedir. Yazarlar, tamamen orijinal eserler yazdıklarından ve gönderdiklerinden emin olmalı ve başkalarının çalışmalarını veya ifadelerini kullandıklarında, bunun uygun şekilde alıntı yapıldığından emin olmalıdır. İntihal, bir başkasının makalesini yazarın kendisininmiş gibi almasından, başka birinin makalesinin önemli kısımlarını (herhangi bir atıfta bulunmadan) kopyalamaya veya başka kelimelerle ifade etmeye, başkaları tarafından yapılan araştırmalardan elde edilen sonuçları kullanmaya kadar pek çok biçimde olabilmektedir. Tüm biçimleriyle intihal, etik olmayan yayıncılık davranışı oluşturur ve kabul edilemez. Gönderilen tüm makaleler, yazarlar tarafından intihal (benzerlik) taramasından geçirilmelidir. İntihal taramaları, iThenticate veya Turnitin yazılımları aracılığı ile gerçekleştirilmelidir.
• Birden Çok, Yinelenen veya Eşzamanlı Yayın: Yazarlar çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz. Her bir başvuru önceki başvurunun tamamlanmasını takiben başlatılabilir. Bu nedenle, yazarlar daha önce başka bir dergide yayınlanmış bir makaleyi değerlendirmeye göndermemelidir. Bir makalenin aynı anda birden fazla dergiye gönderilmesi etik olmayan bir yayınlama davranışıdır ve kabul edilemez. BEST-JAR Dergisi’ne önerilen yazının daha önce yayımlanmadığı, yayımlanmak üzere kabul edilmediği ve halen başka bir yerde yayımlanmak üzere değerlendirme aşamasında olmadığı, Telif Hakkı Devir Formu'nda, yazar/lar tarafından açıkça belirtilmeli ve her bir yazar tarafından onaylanmalıdır. Tam metin olarak kongre kitabında yayınlanmamış olan bildiriler, yazı ile belirtilmiş olmak şartıyla, dergide değerlendirilebilir.
• Yayının Yazarlığı: Yalnızca çalışmanın geliştirilmesine, tasarımına, yürütülmesine, veri edinilmesine, analizine, yorumlanmasına önemli katkılarda bulunmuş, makaleyi kaleme almış veya içerik açısından eleştirel bir şekilde revize etmiş ve makalenin son halini görmüş, onaylamış, yayına sunulmasını kabul etmiş kişiler makalede yazar olarak listelenmelidir. Sorumlu yazar, tüm ortak yazarların yazar listesine dahil edildiğinden emin olmalı ve tüm yazarların makalenin son versiyonunu görüp onayladığını ve yayına gönderilmesini kabul ettiğini doğrulamalıdır.
• Etik Kurul, İnsan Hakları: Çalışma, insan katılımcıların kullanımını içeriyorsa, yazarlar tüm prosedürlerin ilgili yasalara ve kurumsal yönergelere uygun olarak gerçekleştirildiğinden ve uygun kurumsal komitelerin bunları onayladığından emin olmalıdır. Etik kurul kararı gerektiren araştırmalar için etik kurul onayı alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir.
• Hakem Değerlendirmesi: Yazarlar, editörlerin ham veriler, açıklamalar, etik kurul onayı ve telif hakkı izinlerine ilişkin taleplerine derhal yanıt vererek hakem değerlendirmesi sürecinde işbirliği yapmakla yükümlüdür. Düzeltme talebi gelmesi durumunda, yazarlar hakemlerin yorumlarına sistematik olarak ve zamanında yanıt vererek, makalelerini verilen son tarihe kadar gözden geçirmeli ve dergiye yeniden göndermelidir.
• Çıkar Çatışmaları: Yazarlar, mümkün olan en erken aşamada, makaledeki sonuçları veya onların yorumunu etkileyebilecek herhangi bir çıkar çatışmasını açıklamalıdır. Ücret, eğitim hibeleri, üyelik, istihdam, danışmanlık, hisse sahipliği, ücretli uzman tanıklığı veya patent gibi finansal konular veya kişisel veya mesleki ilişkiler, bağlantılar, konuya ilişkin bilgi veya inançlar, makalede yer alan veriler potansiyel çıkar çatışması örnekleridir. Çalışmaya yönelik tüm mali destek kaynakları açıklanmalıdır.

YAYINCININ GÖREV VE SORUMLULUKLARI

Yayıncı, bilimsel araştırmanın kalıcı olarak kullanılabilirliğini ve korunmasını taahhüt eder. BEST-JAR Dergisi’nde yayınlanmış her makalenin mülkiyet ve telif hakkını korur ve yayınlanmış her kopyanın kaydını saklama yükümlüğünü üstlenir. Editör ve yayıncı arasındaki ilişki editöryal bağımsızlık ilkesine dayanmaktadır. Editörün alacağı tüm kararlar yayıncı ve dergi sahibinden bağımsızdır.